GDP là gì? Những kiến thức cơ bản về GDP

255

Khi đọc báo hay xem truyền hình về các vấn đề liên quan đến kinh tế, chắc hẳn bạn sẽ có những thắc mắc liên quan đến những cụm từ GDP thường được nhắc tới. Bạn băn khoăn không biết chúng viết tắt cho từ gxì và GDP là gì? Có ý nghĩa gì? Không cần là một nhà kinh tế học, bạn cũng nên biết và hiểu về GDP để nâng cao thêm hiểu biết của bản thân và sau này có thể giải thích cho những người xung quanh.

Hãy cùng Blog Trần Phú tìm hiểu ngay nhé!

GDP là gì?

GDP là gì? được nhiều người quan tâm hiện nay.

GDP là cụm từ viết tắt của Gross Domestic Product. Trong kinh tế học, GDP là giá trị thị trường của tất cả hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất ra trong phạm vi một lãnh thổ nhất định (thường là quốc gia) trong một thời kỳ nhất định (thường là một năm). Nói một cách dễ hiểu hơn, GDP chính là tổng sản phẩm nội địa của một quốc gia trong một khoảng thời gian nhất định, như là một tháng, một quý (3 tháng) hay một năm.

Những phương pháp tính GDP

Trong kinh tế, thường có ba phương pháp tính GDP thường được sử dụng nhất, đó là phương pháp chi tiêu, phương pháp thu thập và phương pháp giá trị gia tăng, mỗi phương pháp có một công thức khác nhau nhưng thường thì sẽ đưa ra những kết quả giống nhau, và nếu có khác nhau một chút thì là do sai số thống kê.

Đầu tiên, phương pháp chi tiêu có thể hiểu đơn giản tính tổng sản phẩm quốc nội như là tổng chi tiêu hàng hóa và dịch vụ hàng năm của các hộ gia đình.

Công thức: Y = C + I + G + (X – M)

Công thức tính GDP

Trong đó:

  • Y – GDP
  • C – Tiêu dùng bao gồm những khoản chi cho tiêu dùng cá nhân của các hộ gia đình về hàng hóa và dịch vụ
  • I – Đầu tư là tổng đầu tư ở trong nước của tư nhân. Nó bao gồm các khoản chi tiêu của doanh nghiệp về trang thiết bị và nhà xưởng hay sự xây dựng, mua nhà mới của hộ gia đình.
  • G – Chi tiêu chính phủ bao gồm các khoản chi tiêu của chính phủ cho các cấp chính quyền từ TW đến địa phương.
  • X – M – Xuất khẩu ròng, có nghĩa là giá trị xuất khẩu (X) trừ đi giá trị nhập khẩu (M)

Phương pháp thứ hai là phương pháp thu thập hay phương pháp chi phí là tổng chi phí sản xuất các sản phẩm cuối cùng của xã hội.

Công thức: GDP=W+R+i+Pr+Ti+De

Trong đó:

  • W là tiền lương
  • R là tiền cho thuê tài sản
  • i là tiền lãi
  • Pr là lợi nhuận
  • Ti là tiền thuế
  • De là phần khấu hao tài sản cố định

Phương pháp cuối cùng là phương pháp giá trị gia tăng. GDP ở đây được tính là tổng giá trị gia tăng của các ngành kinh tế trong nền kinh tế nói chung. Trong đó giá trị gia tăng của một ngành lại được tính bằng tổng giá trị gia tăng của các doanh nghiệp khác nhau trong ngành kinh tế đó.

Ở Việt Nam GDP được tính toán bởi Tổng cục thống kê dựa trên cơ sở các báo cáo từ các đơn vị, tổ chức kinh tế cũng như báo cáo của các Cục thống kê tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Các vấn đề liên quan đến GDP

GDP là gì?

Một số vấn đề liên quan đến GDP

Mặc dù GDP được sử dụng rộng rãi trong kinh tế, nhưng giá trị của nó như là một chỉ số vẫn đang là vấn đề gây tranh cãi. Một số vấn đề được thảo luận xung quanh GDP như là

  • Kết quả tính GDP theo các phương thức khác nhau gây khó khăn nhất định cho việc so sánh GDP xuyên quốc gia.
  • GDP, như một chỉ số về kích cỡ của nền kinh tế, nhưng lại không chuẩn xác trong đánh giá mức sống của người dân.
  • GDP không tính đến kinh tế ngầm, kinh tế phi tiền tệ như kinh tế trao đổi, các công việc thiện nguyện, sản xuất hàng hóa tại gia đình, giá trị của thời gian nghỉ ngơi và ô nhiễm môi trường. Vì vậy, tại các nước mà việc kinh doanh thực thi một cách không chính thức chiếm phần lớn thì số liệu của GDP sẽ kém chính xác.
  • GDP không tính đến tính hài hòa của sự phát triển. Ví dụ như một nước có thể có tốc độ tăng trưởng GDP cao do khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên.
  • GDP tính cả những công việc không đem lại lợi ích ròng và không tính đến những hiệu ứng tiêu cực. Ví dụ như một công ty có lợi nhuận cao giúp làm tăng GDP nhưng lại khiến ô nhiễm dòng sông, và từ đó dẫn đến tiền đầu tư vào cải tạo sông cũng lại tiếp tục khiến GDP tăng cao.
  • GDP cũng không cho ta sự phản ánh trung thực của sự phân chia lợi ích trong phạm vi đất nước. GDP cao có thể là kết quả của một số người giàu có đem lại cho nền kinh tế trong khi phần lớn dân chúng sống dưới mức nghèo khổ.

Dù vẫn còn nhiều hạn chế nhưng việc tìm một chỉ số thay thế GDP lại rất khó khăn. Đã từng có những chỉ số đưa ra để thay thế GDP như GPI (Chỉ số tiến bộ thực sự) của Canada nhưng lại không chắc chắn về độ chính xác của chỉ số đối với tất cả quốc gia.

Những thông tin về GDP đưa đến cho các bạn mong rằng sẽ giúp ích nhiều hơn cho quá trình tìm hiểu của bạn về nền kinh tế Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây